Postępowanie karne w sprawie o błąd medyczny to proces, który wymaga szczególnej uwagi i staranności. Sprawy te często wiążą się z obszernym materiałem dowodowym, licznymi przesłuchaniami świadków oraz wydaniem opinii przez biegłych. Ze względu na skomplikowaną naturę takich spraw, postępowanie przygotowawcze rzadko kończy się w ustawowym terminie dwóch lub trzech miesięcy, a czas oczekiwania na rozstrzygnięcie może się wydłużyć. Dodatkowo, procedury związane z opiniami biegłych i ewentualnymi opiniami uzupełniającymi mogą wpłynąć na przedłużenie całego procesu.
Kluczowa rola opinii biegłego
Z uwagi na kluczową rolę opinii biegłego w tego typu postępowaniach czas trwania dochodzenia bądź śledztwa może wynosić nawet kilka lat. Aby uniknąć konieczności częstego przedłużania postępowania prokuratorzy często sięgają po instytucję zawieszenia postępowania przewidzianą w art. 22 § 1 k.p.k., którego treść jest następująca: Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody. Nie można podjąć takiej decyzji z powodu zarządzonej i trwającej czynności procesowej, chociażby jej wykonanie rozciągało się w czasie – w szczególności sytuacja taka ma miejsce właśnie w przypadku długiego czasu oczekiwania na wydanie opinii przez biegłego, albo gdy zachodzi konieczność skorzystania z międzynarodowej pomocy prawnej.
Szczególnie długie są postępowania przygotowawcze w sprawach, w których w procesie leczenia pacjenta współdziałało wielu medyków – nie tylko powiększa to liczbę dowodów osobowych do przeprowadzenia, ale również stwarza konieczność zasięgnięcia opinii biegłego bądź biegłych wielu specjalności i wypowiedzenia się przez nich co do każdego podejrzanego.
Po zamknięciu dochodzenia bądź śledztwa, gdy prokurator znajduje podstawy do skierowania do Sądu aktu oskarżenia strony postępowania czeka jeszcze długi proces, w którym zazwyczaj powtarzane są wszystkie osobowe dowody – z przesłuchania podejrzanych, z zeznań świadków i pokrzywdzonego, nierzadko również jego rodziny i bliskich celem wykazania rozmiaru doznanej szkody i krzywdy. Zdarza się również, że sąd widzi konieczność przeprowadzenia dowodu z kolejnej opinii biegłego bądź wezwania dotychczasowych biegłych do wydania opinii uzupełniających – pisemnych bądź ustnych.
Postępowanie karne a odszkodowanie
Prawomocny wyrok w procesie karnym to nie zawsze koniec zmagań stron – pokrzywdzonego i oskarżonego. Sąd karny może na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzec na wniosek pokrzywdzonego obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 46§ 2 k.k. Jeżeli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się na rzecz każdej z nich. Kluczowy jest tu jednak art. 46 § 3 k.k., zgodnie z którym: Orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie § 1 albo nawiązki na podstawie § 2 nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego. Przepis ten daje więc możliwość dochodzenia przez pokrzywdzonego przestępstwem odszkodowania i zadośćuczynienia przewyższającego kwotę 200 000 zł w drodze procesu cywilnego. Konieczność złożenia pozwu o dalszą kwotę zadośćuczynienia i odszkodowania oznaczać może kolejne kilka lat zmagań pokrzywdzonego z polskim wymiarem sprawiedliwości, ale też wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej, która w sprawach o zasądzenie kwoty powyżej 20 000 zł wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, nie więcej jednak niż 200 000 zł.
Postępowanie karne – dlaczego warto je rozważyć?
Z perspektywy poszkodowanego warto rozważyć ścieżkę postępowania karnego, z uwagi na brak opłat oraz możliwość dochodzenia obowiązku naprawienia szkody do kwoty 200 000 zł. Ścieżka karna może też stanowić podstawę do późniejszych roszczeń cywilnoprawnych – w przypadku skazania mamy bowiem przesądzoną odpowiedzialność sprawcy. W sprawie takiej jest już zazwyczaj wydana opinia biegłego, którą można wykorzystać w postępowaniu cywilnym – taką możliwość daje nam art. 278(1) k.p.c. Pozwala to na uniknięcie konieczności uiszczenia zaliczki na opinię biegłego, która może wynosić nawet kilka tysięcy złotych.
Jeśli masz pytania skontaktuj się przez Formularz Kontaktowy albo przez social media: Instagram bądź Facebook.
