Zabiegi medycyny estetycznej od lat budzą wątpliwości prawne – zarówno po stronie pacjentów, jak i osób wykonujących procedury. W odpowiedzi na liczne zapytania Minister Zdrowia wydał w dniu 23 stycznia 2026 r. oficjalny komunikat w sprawie wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej, który porządkuje tę kwestię.
Z komunikatu wynika, że medycyna estetyczno-naprawcza stanowi świadczenie zdrowotne, podlegające ścisłym regulacjom prawnym. Oznacza to, że nie każda osoba oferująca „zabiegi estetyczne” posiada do tego uprawnienia – nawet jeśli ukończyła kursy lub szkolenia.
Zabiegi medycyny estetycznej zastrzeżone wyłącznie dla lekarzy
Ministerstwo Zdrowia i środowisko lekarskie uznają, że wszystkie procedury ingerujące w ciągłość skóry, wymagające iniekcji lub stosowania preparatów leczniczych i medycznych są świadczeniami o charakterze medycznym i powinny być wykonywane wyłącznie przez lekarzy.
Do procedur medycyny estetyczno-naprawczej, które – ze względu na swój charakter i poziom ryzyka – mogą być wykonywane wyłącznie przez lekarzy, należą w szczególności:
- zabiegi wymagające znieczulenia miejscowego lub ingerencji naprawczej, w tym stosowanie nici medycznych oraz leczenie powikłań pozabiegowych.
- zabiegi z użyciem toksyny botulinowej (botoks), będącej produktem leczniczym wydawanym na receptę i wymagającym kwalifikacji lekarskiej,
- zabiegi polegające na iniekcyjnym podaniu kwasu hialuronowego oraz innych wypełniaczy, w tym wolumetria, liftingowanie i modelowanie tkanek, jako procedury naruszające ciągłość skóry,
- procedury z wykorzystaniem biostymulatorów tkankowych, takich jak kwas polimlekowy, hydroksyapatyt wapnia czy polikaprolakton,
- zabiegi autologiczne, w tym osocze bogatopłytkowe i fibryna (PRP), wymagające wiedzy medycznej oraz umiejętności leczenia ewentualnych powikłań,
- procedury wykonywane z użyciem urządzeń medycznych o wysokim stopniu ingerencji, w szczególności laserów wysokoenergetycznych, HIFU, radiofrekwencji, elektrokoagulacji czy karboksyterapii,
Wszystkie wyżej wymienione procedury niosą ze sobą ryzyko powikłań medycznych (np. reakcje alergiczne, zakażenia, uszkodzenia nerwów lub naczyń), dlatego ich wykonanie przez osoby bez kwalifikacji medycznych jest nielegalne i potencjalnie niebezpieczne.
Procedury, które mogą być wykonywane przez kosmetologów
Polskie prawo nie zawiera jednolitego, szczegółowego katalogu „dozwolonych” i „niedozwolonych” zabiegów, jednak w praktyce przyjmuje się, że kosmetolodzy mogą wykonywać zabiegi, które:
- Nie naruszają ciągłości skóry
- Nie wymagają stosowania preparatów leczniczych wydawanych na receptę
- Nie są świadczeniami zdrowotnymi w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej
Do takich procedur zwyczajowo zalicza się:
- Zabiegi pielęgnacyjne, upiększające i zachowawcze – np. pielęgnacja skóry twarzy, masaże, mikrodermabrazja.
- Peelingi powierzchowne – chemiczne lub mechaniczne, które nie naruszają głębokich warstw skóry.
- Zabiegi bezinwazyjne – jak kosmetyczne maski, mezoterapia bezigłowa, kosmetyka paznokci i makijaż permanentny (choć ten ostatni bywa przedmiotem sporów prawnych – o czym pisałam m.in. tutaj).
Komunikat wyraźnie wskazuje, że zakres procedur zastrzeżonych dla lekarzy nie obejmuje mezoterapii mikroigłowej oraz zabiegów wykonywanych urządzeniami dopuszczonymi do użytku przez inne osoby niż lekarze, o ile producent urządzenia wyraźnie dopuścił taki sposób użycia i określił je jako bezpieczne. To właśnie producent urządzenia, a nie gabinet, ponosi odpowiedzialność za określenie kto może obsługiwać urządzenie oraz jaki jest poziom ryzyka.
Podsumowanie
Komunikat Ministra Zdrowia z 23 stycznia 2026 r. co do zasady porządkuje kwestie związane z medycyną estetyczno-naprawczą, wskazując, że jest ona elementem systemu ochrony zdrowia, a nie działalnością kosmetyczną. Jednocześnie jednak praktyka rynkowa oraz różnorodność oferowanych procedur mogą rodzić wątpliwości, czy dany zabieg rzeczywiście mieści się jeszcze w granicach kosmetologii, czy już stanowi świadczenie zdrowotne zastrzeżone dla lekarzy.
W takich sytuacjach zarówno pacjenci, jak i podmioty prowadzące gabinety estetyczne powinni zachować szczególną ostrożność. Indywidualna analiza konkretnego zabiegu, użytych preparatów lub urządzeń oraz sposobu jego wykonania bywa kluczowa dla oceny ryzyka prawnego.
Jeżeli masz wątpliwości co do legalności przeprowadzonego zabiegu albo zakresu uprawnień do jego wykonywania – warto skonsultować sprawę z adwokatem. Zapraszam do kontaktu przez Formularz Kontaktowy, social media bądź drogą mailową i telefoniczną – pomogę dokonać indywidualnej analizy sytuacji.
